6. Sensorische ergonomie

Kind kijkt aan de verkeerde kant door een verrekijker

Hier komt nog een korte introductie.

Voorbeelden, nuttige links en studievragen bij hoofdstuk 6 zijn hieronder te vinden.

.

Voorbeelden bij hoofdstuk 6

Ruiken/proeven

Looks good, tastes good. Een artikel uit het tijdschrift Research, waarin onderzoek laat zien dat de waarneming van geur en smaak van sinaasappelsap beïnvloed wordt door de verpakking.

Why they make products smell, www.improbable.com. [eng]

Geuren in Space Station. Over het belang van geuren in de ruimte. Alles wat naar het Space Station gaat, wordt gekeurd op geur. [eng]

Horen

Hoe beweegt een haar uit het slakkenhuis  bij geluid? Een video van de website www.auditoryneuroscience.com.

Hoe klinkt een glasharmonica? Thomas Bloch speelt Mozart.

Geschiedenis van de Glasharmonica, korte Amerikaanse video. [eng]

Glasharmonica bespeeld door een Benjamin Franklin look-alike. Blog met video.

Het doppler effect visueel duidelijk gemaakt met animatie bij de Nederlandse Wikipedia (lemma Dopplereffect). Meer animaties op de Engelse pagina (lemma ‘Doppler effect’).

Tabel voor omrekening van toonhoogtes in Hertz en golflengte. Physics of Music-Notes, frequenties for equal-tempered scale. Omgekeerd is er ook de Frequency to Musical Note Converter. Voor de fijnproevers: 12 Tone Equal Temperament Frequency Table, waarbij de frequentie van toon A4 ingesteld kan worden.

Sensorische verlengstukken van de mens: Radar-oren.  Before the radar was invented there were some great ideas floating around … [eng]

Getting around by sound: Human echolocation. Uitgebreide blogpost over dit onderwerp. [eng]

Wat hoort een foetus in de baarmoeder? Een video van de website www.auditoryneuroscience.com.

Annoy-a-Teen, app om kinderen en tieners te pesten door het voortbrengen van een hoog geluid.

Waarom een roezemoezend café de creativiteit stimuleert. Krantenartikel. Yes, caffeine helps. But new research shows that the moderate noise level in busy cafés also perks up your creative cognition. Het onderzoeksartikel is hier te vinden. [eng]

Het lawaai van het doortrekken van WC’s. In een kantoor werden de muren aangepast om het geluid te dempen. [eng]

Zien

Formulier invullen, geen punt?  Een landelijk formulier heeft onleesbaar kleine letters.

Best Illusion of the Year Contest. [eng]

Why NASA wrote backwards in space. [eng]

Synesthesie

A Rainbow Is A Song: The Wild, Curious & Wonderful World of Synesthesia, korte introductie en video op de website www.bigthink.com.

Everyday fantasia: the world of synesthesia, omslagartikel van Monitor on Psychology, tijdschrift van de American Psychological Association (mart 2001). Met informatie over de oorzaak van synesthesie.

DJ Paul Rabbering vertelt over zijn synesthesie in het NTR-programma Pavlov.

.

Informatie bij hoofdstuk 6

Zintuigen, algemeen

Schema’s fysiologie (download direct 25 MB). Uitleg over de fysiologie van het hele lichaam door prof. Ben van Cranenburgh, geïllustreerd met duidelijke schema’s.

Fechner, G.T., 1912. Elements of psychophysics. Artikel over de wet van Weber-Fechner, ofwel de fundamentele wet van de psychofysica. [eng]

Gray’s Anatomy, ook voor de anatomie van zintuigen. Download de 1ste editie uit 1858 of bekijk de 20ste editie uit 1918 online.

Ruiken

Informatie over reuk en aandoeningen van de reukzin, van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.

Sense of Smell for Babies, WikiParenting. Wat ruiken baby’s? [eng]

Het neusgetijde. Wat is dat? Leerzame column van Justus van Oel.

Investigating Scents in Product Design. Onderzoek naar het effect van (incongruente) parfumering op kunststof producten. [eng]

Active  Odor Cancellation, onderzoeksartikel van Varshney & Varshney uit 2014. Hoe kan je geur bestrijden met andere geuren? [eng]

Voelen

Exploring Relationships between Touch Perception and Surface Physical Properties (Chen et al, 2009).

Holding heavy objects makes us see things as more important (Ed Yong over Jostmann et al., 2009).

 Heavy, rough and hard – how the things we touch affect our judgments and decisions (Ed Yong over Ackerman, 2010).

GelSight, Portable, super-high-resolution 3-D imaging. Methode voor het zichtbaar maken van oppervlakken in 3D op micrometer-schaal. [eng]

Horen

Leerboek audiologie, uitstekende internetpublicatie van de Nederlandse Vereniging voor Audiologie over horen en niet goed horen en over de gevolgen daarvan voor het functioneren in het dagelijks leven. Informatie op niveau van leek tot professional.

Anatomie van het slakkenhuis (cochlea), gedetailleerde informatie over de anatomie van de verschillende structuren van het binnenoor, met duidelijke plaatjes [eng].

Auditory Neuroscience.com. This site contains sound examples, color figures, animations, links and other materials to support the study of auditory phenomena. It is intended to complement the book  Auditory Neuroscience – Making Sense of Sound (Schnupp, Nelken and King, 2010, MIT Press). [eng]

Waves and Sound. Volume II of Physclips. Duidelijke en uitgebreide uitleg over alle aspecten van geluidsgolven. [eng]

Hersenfuncties verbeteren door muziek beoefenen en door tweetaligheid. Deze sensorische bezigheden verbeteren de executieve functies van de hersenen. [eng]

Meet geluidsniveau met de NIOSH-app. Link naar een pagina met informatie hierover. [eng]

Ontwerpen voor het gehoor

Product sounds, fundamentals & application. Nuttige en diepgaande informatie over productgeluiden, het ontwerpproces ervan en hoe de geluiden te  omschrijven en te classificeren. PhD-Thesis van Elif Özcan-Vieira, 2008. Technische Universiteit Delft. [eng]

Why Is That Thing Beeping? A Sound Design Primer. Artikel van geluidsontwerper Max Lord over het ontwerpen van geluid. [eng]

Designing Quiet Products. Artikel over Noise Engineering, “New technologies can lead to quieter mechanisms and materials or unexpected, unpleasant sounds.” [eng]

Geluidsvisualisatie helpt bij geluidsreductie in de ontwerpfase, door “noise reduction measures based on knowledge gained by observing Sorama sound images and movies.” Video.

Sound in product design. Alle artikelen die over dit onderwerp verschenen zijn op het weblog Designing for Humans. Auteur: Rob Tannen. [eng]

FilmSound.org, website dedicated to the Art of Film Sound Design  & Film Sound Theory [eng]

Zien

www.oogartsen.nl, uitgebreide informatie over de werking van het oog en over oogaandoeningen.

Ogen en zien, duidelijke samenvatting van anatomie en diverse oogaandoeningen, van een opticiën.

Kleurperceptie gebeurt meer door het brein dan door de ogen. Verslag van een onderzoek. [eng]

Informatie over kleurenblindheid, met links naar handige websites.

Een tekst gezet in minder leesbare letters blijft soms beter hangen dan een tekst in goed leesbare letters.

Het dagboek van A.H. Munsell, in de tijd dat hij zijn kleurensysteem ontwikkelde (1899-1918).

Geel licht gezonder tijdens nachtdienst. De risico’s van werken in ploegendienst. Promotieonderzoek van Maan van de Werken, Universiteit Groningen.

Conferenties op het gebied van sensorische ergonomie

Audio Mostly, a conference on interaction with sound. [eng]

International Community for Auditory Display,  a forum for presenting research on the use of sound to display data, monitor systems, and provide enhanced user interfaces for computers and virtual reality systems. De proceedings van de jaarlijkse conferentie zijn vrij toegankelijk, “lots of papers both academic and professional on Sound Design and many are from a HCI perspective“. [eng]

 

.

Studievragen bij hoofdstuk 6

Studievragen zullen nog toegevoegd worden.